Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije stavila je na rani javni uvid Prostorni plan područja posebne namene rudarsko-metalurškog kompleksa Čukaru Peki i Malka Golaja, kojim je predviđen dalji razvoj rudarske i metalurške proizvodnje na području Bora i Zaječara. Javni uvid traje do 3. avgusta, a građani i zainteresovana javnost mogu dostaviti primedbe i sugestije na predložena planska rešenja.
Plan, čiji je naručilac kompanija Serbia Zijin Copper, obuhvata približno 126 kvadratnih kilometara na teritoriji Borskog i Zaječarskog okruga. Na području Bora obuhvaćene su katastarske opštine Slatina, Metovnica, Donja Bela Reka i Oštrelj, kao i delovi Šarbanovca i Brestovca, dok se na teritoriji Zaječara plan odnosi na katastarsku opštinu Nikoličevo i deo Zvezdana.
Dokument predviđa razvoj tri ključna projekta – podzemnog rudnika Čukaru Peki (Donje ležište), novog rudnika bakra i zlata Malka Golaja kod Zaječara, kao i izgradnju nove topionice na području Bora, uz prateću saobraćajnu, energetsku i komunalnu infrastrukturu. Planski period traje do 2050. godine, dok je prva faza realizacije planirana do 2035. godine.
Nova topionica van urbanog jezgra
Jedna od najznačajnijih novina jeste planirana izgradnja nove topionice, projektovanog kapaciteta do 400.000 tona anodnog i katodnog bakra godišnje.
Prema dokumentaciji, nova topionica bi prerađivala koncentrate iz rudnika Čukaru Peki, budućeg rudnika Malka Golaja, kao i rude kompanije Serbia Zijin Copper. U okviru kompleksa planirani su i pogoni za proizvodnju sumporne kiseline, sistemi za prečišćavanje gasova, energetski objekti i druga prateća infrastruktura.
Planom je predviđeno da nova topionica bude izgrađena van postojećeg gradskog jezgra Bora, čime bi se stvorili uslovi za postepeno izmeštanje sadašnjih topioničkih kapaciteta iz centra grada. Kao razlozi navode se smanjenje industrijskog opterećenja urbanog područja, unapređenje kvaliteta vazduha i modernizacija proizvodnje. Konačna lokacija biće definisana kroz nacrt prostornog plana.
Razvoj rudnika Malka Golaja
Po prvi put planskim dokumentom obuhvaćen je i razvoj rudnika Malka Golaja, koji se administrativno nalazi na teritoriji grada Zaječara.
Prema navodima iz dokumentacije, nalazište raspolaže značajnim potencijalom bakra i zlata i biće povezano sa postojećim rudarskim sistemom Bora i budućom topionicom. Planirana je izgradnja rudarskih objekata, odlagališta, infrastrukturnih koridora i drugih pratećih sadržaja.
Moguće preseljenje stanovništva u pojedinim zonama
Poseban deo plana odnosi se na područja koja će biti pod neposrednim ili posrednim uticajem rudarskih aktivnosti. U tim zonama predviđen je poseban režim monitoringa zbog mogućeg sleganja zemljišta, uticaja na podzemne vode, kvalitet vazduha, zemljište, kao i zbog buke i prašine.
U dokumentu se navodi da planska rešenja mogu predstavljati osnov za utvrđivanje javnog interesa i rešavanje imovinsko-pravnih odnosa, uključujući i preseljenje stanovništva, ali isključivo ukoliko stručne analize i zakonom propisane procedure pokažu da nije moguće obezbediti bezbedne i prihvatljive uslove za život.
Za područja koja budu određena kao zone pretežne rudarske namene neće biti dozvoljena izgradnja novih objekata, već samo održavanje postojećih do eventualnog preseljenja. U zonama koje su označene kao potencijalna namena za sada neće biti ograničenja gradnje, a eventualne izmene zavisiće od rezultata monitoringa tokom eksploatacije.
Predviđeno i moguće izmeštanje puta Bor–Zaječar
Za eksploataciju Donjeg ležišta rudnika Čukaru Peki planiran je kontinuirani geotehnički monitoring zbog mogućeg sleganja terena.
Ukoliko buduće analize pokažu da bi rudarski radovi mogli da ugroze deo državnog puta Bor–Zaječar, prostorni plan predviđa mogućnost njegovog preventivnog izmeštanja, uz formiranje zaštitnih zona, postavljanje odgovarajuće signalizacije i uspostavljanje sistema stalnog praćenja.
Nosilac izrade prostornog plana je Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije, dok je obrađivač dokumenta Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije.
Građani, privredni subjekti i ostala zainteresovana javnost mogu svoje primedbe i sugestije dostaviti Agenciji do 3. avgusta, nakon čega će one biti razmotrene prilikom izrade konačnog nacrta prostornog plana.
Izvor: eKapijaeKapija
