Na svega nekoliko kilometara od Knjaževca, u selu Ravna, nalazi se Timakum Minus, jedno od najznačajnijih arheoloških nalazišta u Srbiji i najstarije poznato rimsko vojno utvrđenje u Timočkoj krajini. Podignut sredinom prvog veka nove ere, ovaj antički kompleks vekovima je imao ključnu ulogu u zaštiti prilaza bogatim rudnicima Stare planine, predstavljajući važan vojni i privredni centar Rimskog carstva na prostoru današnje istočne Srbije.
Prvobitno izgrađen kao vojni logor, Timakum Minus se tokom narednih vekova razvio u značajno naselje, administrativni centar i središte rudarsko-metalurške proizvodnje. Na ovom području eksploatisani su bakar, gvožđe i druge rude, koje su preko razvijene mreže rimskih puteva transportovane širom tadašnje provincije.
Najnovija arheološka istraživanja donela su i važno otkriće koje menja dosadašnja saznanja o rasporedu objekata unutar utvrđenja. Arheolozi su, umesto ranije pretpostavljane žitnice, otkrili ostatke komandne zgrade rimskog garnizona. Ovo otkriće pruža novi uvid u organizaciju vojnog života i dodatno potvrđuje veliki strateški značaj Timakuma Minusa tokom prvih vekova rimske vlasti na Balkanu.
Posebno mesto među sačuvanim ostacima zauzima južna kapija iz trećeg veka, koja se smatra jednom od najbolje očuvanih rimskih kapija u Srbiji. Zahvaljujući dugogodišnjim konzervatorskim radovima, ovaj izuzetni spomenik danas predstavlja jedan od najvrednijih segmenata lokaliteta i svedoči o visokom nivou rimske arhitekture i graditeljskog umeća.
Istraživanja na lokalitetu nastavljaju stručnjaci Zavičajnog muzeja u Knjaževcu i Arheološkog instituta u Beogradu. Do sada je istražen samo manji deo nekadašnjeg grada, dok se ispod zemlje, prema procenama arheologa, i dalje nalaze brojni objekti i artefakti stari gotovo dve hiljade godina koji bi mogli da pruže nova saznanja o životu, privredi i vojnoj organizaciji Rimljana u ovom delu Balkana.
Danas Timakum Minus predstavlja jedan od najznačajnijih arheoloških bisera istočne Srbije. U kombinaciji sa Arheo-etno parkom u Ravni i prirodnim lepotama Stare planine, ovaj lokalitet postaje sve atraktivnija destinacija za ljubitelje istorije, arheologije i kulturnog turizma, potvrđujući da bogata prošlost Timočke krajine i dalje krije brojne neotkrivene priče.
Izvor: Vesti Online
